Pochówki łóżkowe były średniowieczną zagadką. Teraz udało się ją wyjaśnić

W średniowiecznej Europie niektórych możnych mieszkańców grzebano tak, by wyglądali, jakby spali. Określa się to mianem pochówku łóżkowego, choć przez lata nie było jasne, skąd wziął się ten zwyczaj.
Pochówki łóżkowe były średniowieczną zagadką. Teraz udało się ją wyjaśnić

Dzięki nowym badaniom w tej sprawie, których wyniki zaprezentowano na łamach Medieval Archeology, naukowcy są w stanie wyjaśnić genezę całego zjawiska. Jak się okazuje, pochówki łóżkowe zyskały na popularności w VII wieku, co było związane z rozprzestrzenianiem się chrześcijaństwa. Taki obrządek pogrzebowy był szczególnie powszechny wśród kobiet.

Czytaj też: Kopalnia jest opuszczona od ponad 200 lat. W środku natrafili na nietknięte artefakty po ludziach

Autorzy badań wzięli pod uwagę 72 pochówki, których pozostałości znaleziono w całej Europie, zarówno na kontynencie jak i na Wyspach. Jako że w Anglii pochówki łóżkowe zawierały wyłącznie szczątki kobiet, to taka praktyka musiała mieć miejsce w czasie, gdy kobiety bardziej się przemieszczały. Najbardziej prawdopodobny scenariusz sugeruje, że kiedy chrześcijanki trafiały do Anglii, gdzie chrześcijaństwo nie było jeszcze powszechne, miały one pełnić rolę misjonarek szerzących swoją religię.

Papież Grzegorz I forsował ideę nawrócenia i misjonarzy. Jednym z nieco mniej oczywistych sposobów, w jaki kościół próbował nawracać ludzi, było zachęcanie do zawierania małżeństw między chrześcijańskimi kobietami i niechrześcijańskimi mężczyznami.

wyjaśnia Emma Brownlee, autorka badania

Pochówki łóżkowe tylko dla kobiet?

Szczególną uwagę Brownlee przykuł pochówek łóżkowy znany jako Trumpington Bed Burial, który odnaleziono w 2011 roku we wschodniej Anglii. Odkryte tam szczątki należą do młodej kobiety pochowanej w drewnianym łożu przymocowanym za pomocą żelaznych wsporników. Na miejscu zauważono kilka przedmiotów, między innymi nóż, szklane paciorki i ozdobny złoty krzyż wysadzany minerałami znanymi jako granaty. Mając na uwadze obecność krzyża można przypuszczać, że zmarła była chrześcijanką.

Jeśli chodzi o pierwszy przykład stosowania tej praktyki, to pochodzi on z V wieku, choć wzrost popularności pochówków łóżkowych nastąpił w VI i VII wieku, obejmując nie tylko kobiety, ale również mężczyzn i dzieci. Archeolodzy mieli do czynienia między innymi ze szczątkami 6-letniego chłopca umieszczonymi w takich okolicznościach pod katedrą w Kolonii. Dopiero w VII-wiecznej Anglii pochówki łóżkowe stały się niemal zarezerwowane dla kobiet.

Czytaj też: Opadający Tyber odsłonił pamiątkę z czasów Nerona. Niezwykły widok na terenie Rzymu

Analiza izotopów z trzech pochówków łóżkowych w Anglii wykazała, że pochowane tam kobiety nie dorastały w Wielkiej Brytanii. Właśnie dlatego naukowcy sugerują, iż zwyczaj ten został przywieziony przez konkretną grupę kobiet, prawdopodobnie związaną z wysiłkami na rzecz popularyzacji chrześcijaństwa w VII wieku. Wśród elementów związanych z narodzinami tego zwyczaju wymienia się chęć wprowadzenia poetyckiej metafory dotyczącej śmierci. Pochówki łóżkowe były przy tym zarezerwowane dla przedstawicieli wyższych klas społecznych, między innymi ze względu na fakt, iż mało kto w średniowiecznej Europie mógł sobie pozwolić na posiadanie… drewnianych łóżek.