Z Marsa na Ziemię trafią próbki. W ich dostarczeniu pomogą Polacy

Jak się okazuje, próbki zgromadzone przez łazik Perseverance znajdujący się na Marsie mają dotrzeć na Ziemię już w 2031 roku. W realizacji tego przedsięwzięcia wezmą udział Polacy.

Będą to przedstawiciele firmy PIAP Space, którzy rozpoczęli prace nad prototypem podwozia dla łazika Sample Fetch Rover (SFR) w latach 2020-2021. PIAP Space odpowiedzialna była za projekt wykonawczy, produkcję, wprowadzanie poprawek technologicznych oraz wstępne testy podwozia SFR. Kanadyjska firma MDA stworzyła natomiast oprogramowanie, projekt 3D oraz schematy elektryczne podwozia. Z kolei szwajcarska RUAG odpowiadała za inżynierię systemową i nadzór walidacji urządzenia.

Potrzeba przeprowadzenia zaawansowanych analiz marsjańskich próbek

Ze względu na ograniczenia związane z wagą i funkcjonowaniem w przestrzeni kosmicznej, lądowniki i pojazdy biorące udział w misjach polegających na eksploracji Czerwonej Planety posiadają wyłącznie te narzędzia, które pozwalają im spełnić ich podstawowe zadania. Pojazdy autonomiczne eksplorujące dziś powierzchnię Marsa, takie jak Perseverance, są wyposażone w instrumenty umożliwiające pozyskanie próbek i ich podstawową analizę. Zaawansowane badania tych materiałów muszą natomiast zostać przeprowadzone na Ziemi.

Z tego względu marsjańskie próbki zostają zmagazynowane we wnętrzu samych pojazdów, by w przyszłości trafić w określone miejsca. Zadaniem Sample Fetch Rover będzie dotarcie do tych lokalizacji i przeniesienie próbek na pokład pojazdu kosmicznego, który przetransportuje je na Ziemię, by mogły zostać poddane szczegółowym analizom.

Jeśli chodzi o program Mars Sample Return, to jest on owocem współpracy NASA i Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Jego nadrzędnym celem jest przetransportowanie na Ziemię materiałów badawczych pobranych w trakcie ostatnich lat eksploracji Marsa. Pierwszy etap jest związany z misją Mars 2020. W jej ramach łazik Perseverance pozyskuje próbki z interesujących geologicznie miejsc. Pobrane materiały będą przechowywane w 43 cylindrycznych tubach i pozostawione na powierzchni planety do późniejszego zebrania.

Trzy etapy planowanych działań

W drugim etapie programu, zaplanowanym na 2026 rok, rakieta z lądownikiem i łazikiem Sample Fetch Rover na pokładzie wyruszy na Czerwoną Planetę, by zebrać przygotowane próbki. Łazik wykona swoje zadanie za pomocą ramienia robotycznego i umieści materiały w pojemniku pojazdu Mars Ascent Vehicle (MAV). Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, w 2029 roku rozpocznie się podróż powrotna w stronę Ziemi. Na koniec satelita Earth Return Orbiter przechwyci MAV i przetransportuje próbki na powierzchnię naszej planety. Zbudowany przez ESA orbiter powrotny ruszy w październiku 2026 roku, by dotrzeć na Marsa w 2027. Wykorzysta w tym celu napęd jonowy, a także oddzielny element napędowy, aby stopniowo obniżać swoją orbitę do właściwej niskiej orbity marsjańskiej do lipca 2028 roku. Kapsuła powróci na Ziemię trzy lata później.